ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Το χαλικάκι, η πέτρα, το γκαζόν, το χορτάρι και άλλες διαπολιτισμικές ιστορίες

Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

prosfyges-mathites

Λίγο πριν την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς επανερχόμαστε στο αγκάθι και το ρόδο της ζωής μας, τη δουλειά μας στο 2ο γυμνάσιο διαπολιτισμικής εκπαίδευσης Ελληνικού με ασυνόδευτους ανήλικους πρόσφυγες κατεξοχήν. Για μια αποτίμηση του ταξιδιού που αρχίσαμε λαμβάνοντας μέρος σε αυτό το εγχείρημα και το οποίο δεν τελείωσε με το τέλος της προηγούμενης σχολικής χρονιάς για κανέναν από τους μετόχους του. Νιώθουμε ότι αυτές τις λίγες καταγεγραμμένες σκέψεις μας μετά από αρκετό προβληματισμό, τις χρωστάμε σε πολλούς αποδέκτες, όπως το κατεξοχήν αρμόδιο υπουργείο για το θέμα, τους μαθητές μας αλλά πρώτα και κύρια στους εαυτούς μας.

Πιστεύουμε ότι για να πας το μεγάλο ταξίδι της ζωής πρέπει να σου επιτραπεί να πας τις μικρές εκδρομές της γιορτής, τις βόλτες του σαββατοκύριακου, ακόμα και τη διαδρομή της καθημερινότητας από και προς το σχολείο που έχει βιβλιοθήκη, αίθουσα προβολών, πάει αλλά και ανεβάζει θέατρο, διοργανώνει και συμμετέχει σε συναυλίες και φεστιβάλ, παίζει ποδόσφαιρο και αγγίζει τον όμορφο πολύχρωμο κόσμο. Αυτά αποτελούν το ταξίδι εν πολλοίς.

Για έναν ασυνόδευτο ανήλικο πρόσφυγα που ακροβατεί σε σύνορα κρατικά αλλά και όρια ζωής και θανάτου, που οι απόπειρες είναι δοκιμές ανάμεσα σε αυτά τα δύο τελευταία, εξίσου αμήχανα και άβολα, για έναν έφηβο από το Πακιστάν, το Αφγανιστάν ή κάποια χώρα της αφρικανικής ηπείρου, άτυπο πρόσφυγα σε αναμονή ή τέτοιο με βούλα πια και εν δυνάμει (δυτικο)ευρωπαίο πολίτη, το σχολείο, η συνέχιση ή έναρξή του, η εκπαιδευτική διαδικασία εν γένει είναι κάτι όχι απλά σημαντικό αλλά κομβικό και βοηθά το κομμάτι του παζλ να νιώθει μέρος του παζλ, της σύνθεσης που θα δώσει την εικόνα του εαυτού και του κόσμου και του εαυτού στον κόσμο. Η απόπειρα για κατάφαση στη ζωή συχνά απέχει από την όποια απόπειρα αυτοκαταστροφής μόλις ένα απειροελάχιστο κομματάκι, σαν αυτό του παζλ που ξεμένει και δε βρίσκει τη θέση του.

Όσοι δουλέψαμε στο 2ο γυμνάσιο διαπολιτισμικής εκπαίδευσης Ελληνικού, που ήταν πράγματι την προηγούμενη χρονιά ένα σχολείο προσφύγων κατεξοχήν, το νιώσαμε. Μοναδική κοινωνική εμπειρία, που, κατά τη γνώμη μας, κυρίως καλλιτεχνικά μπορεί να αποδοθεί με σαφήνεια, ενάργεια και διεισδυτικότητα, όπως τα περισσότερα δύσκολα, ιδιαίτερα, απαιτητικά κοινωνικά ζητήματα.

Όταν βρεθήκαμε και συνειδητοποιήσαμε τι συνέβαινε εκεί, μας ήταν αδύνατο να μην παρέμβουμε, να μην επιχειρήσουμε ν’ ανοίξουμε και να συμμετέχουμε σε κοινωνικό διάλογο γι’ αυτό που μας στοίχειωνε. Θα σκάγαμε, δε θ’ αντέχαμε, γιατί ήταν θέμα ύπαρξης. Γράψαμε αρκετά: άρθρα, κείμενα-υπομνήματα, κείμενα αιτημάτων, προτάσεων, μεταφράσεις όλων αυτών -σύνηθες το τελευταίο για έναν κοινωνικό χώρο που ζει μονίμως μες στο χαοτικό κόσμο της μετάφρασης- ποιος ξέρει, ίσως και πιο προσωπικά κείμενα.

Για να διαχειριστούμε το γεμάτο γωνίες βλοσυρό πρόσωπο αυτής της πραγματικότητας που από κάτω έκρυβε συχνά μια δύναμη για πραγματική ζωή και μια αθώα παιδιάστικη διάθεση γι’ αυτή, ταυτόχρονα αφελή, αδιάφορη και αναιδή απέναντι στα δεδομένα, ρωμαλέα, ορμητική, κάτι σαν κουτουράδα, πείσμα, εξωφρενική αποκοτιά. Για την προώθηση των επιτακτικών αναγκών μας. Για τους παλιούς συναδέλφους, το σχολείο είχε αλλάξει ταυτότητα ακόμα μία φορά και πίεζε η νέα φορεσιά την παλιά ν’ αποσυρθεί.

Πόσες φορές το είχαν δει αυτό· οι καινούργιοι τα ’χασαν με το ιδιόμορφο patchwork. Σε όσους απευθυνθήκαμε, μας άκουσαν(;), μας λυπήθηκαν(;), μας θαύμασαν(;), ίσως όλα μαζί, ίσως κάτι από όλα αυτά ή τίποτα, με αμηχανία, με ενδιαφέρον, με περιέργεια, με καχυποψία, με φόβο, άλλοτε έτσι κι άλλοτε αλλιώς. Σε κάθε περίπτωση, ήμασταν χρήσιμοι -αν και λίγο ενοχλητικοί κάποιες φορές. Κάπως έτσι, το δικό μας «τρένο της μεγάλης φυγής» απόκτησε και δομές, έστω προκάτ, ψυχολογικής στήριξης και, τέλος πάντων, η εκδρομή συνεχίστηκε. Τώρα, καταμεσής του δρόμου, έγινε και μια πρώτη αποτίμηση.

Το χαλικάκι, ατάραχο, παρέμεινε στο προαύλιο του σχολείου (για το θέμα αυτό, βλ. το άρθρο με τίτλο: «Το χαλικάκι στο διαπολιτισμικό σχολείο» που δημοσιεύθηκε στην ηλεκτρονική έκδοση της Εφημερίδας των Συντακτών στις 20/11/2017), χωρίς καμία επαρκή εξήγηση, πέτρα στην καρδιά μας, γιατί ελπίζαμε να το δούμε να γίνεται έστω αν όχι γκαζόν, τουλάχιστον πράσινος τάπητας σε γηπεδάκι μπάσκετ. Ξέρετε, είναι ρίσκο η ευαισθησία για την εκπαίδευση, πόσο μάλλον για την παιδεία και τη μόρφωση να χωροθετείται σε έστω σοβαρές διεκπεραιώσεις διοικητικού χαρακτήρα από υπηρεσίες τοπικών ή μη εξουσιών με μερική όμως ή και αδύναμη κατανόηση της σημασίας της λόγω αντικειμενικών, εγγενών της πραγματικότητας, ή μη συνθηκών και αιτιών.

Ας πάμε όμως πιο βαθιά στον πυρήνα της παιδευτικής πράξης κι ας μη μείνουμε μόνο στα επιμέρους στοιχεία, αν και σημαντικά.

Έγιναν θετικά βήματα: 1. Εστάλησαν ειδικοί της ψυχικής υγείας, ψυχολόγος και κοινωνικός λειτουργός, που φάνηκαν πολύτιμοι βοηθοί, συνέβαλαν στη μείωση ή και αποφυγή κάποιες φορές κρίσεων και συγκρούσεων και η συνεργασία με το εκπαιδευτικό προσωπικό ήταν εξίσου αμφίδρομη και ουσιαστική κι αυτό κάτι δείχνει για το πόσο ώριμο φρούτο είναι η κάλυψη αυτής της ανάγκης (νομίζουμε μάλιστα ότι η ύπαρξη ειδικών ψυχικής υγείας είναι απαραίτητη κι επιβεβλημένη σ’ όλες τις σχολικές. μονάδες πια· πολλά πρόσφατα γεγονότα φωνάζουν γι’αυτό). Ακόμα, στην ίδια κατεύθυνση βοήθησε το οργανωμένο σε μηνιαία βάση σεμινάριο διαχείρισης κρίσεων για τους εκπαιδευτικούς.

2. Επίσης εστάλησαν μεταφραστές που βοήθησαν στην καλύτερη επικοινωνία με μαθητές και γονείς, στην πρόληψη παρεξηγήσεων και κρίσεων, από άλλο μετερίζι αυτοί.

3. Δόθηκε γραμματειακή υποστήριξη για τον απίστευτο πράγματι όγκο γραφειοκρατικής διεκπεραίωσης

4. Εστάλησαν βιβλία για τη διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας.

Όμως όλα τα παραπάνω έγιναν με τρόπο μισό, με τρόπο που θέλει βελτίωση. Και το λέμε αυτό όχι για να ακυρώσουμε ό,τι θετικό έγινε αλλά για να πιέσουμε και συμβάλουμε στην ολοκλήρωσή του, να τολμήσουμε να πάμε μερικά βήματα παραπέρα και με πιο σταθερό και δομημένο τρόπο.

1. Οι ειδικοί ψυχικής υγείας κατέφτασαν μόλις αρχές Μαρτίου και με συμβάσεις που έληγαν στο τέλος του σχολικού έτους. Αυτό δυσχεραίνει το χτίσιμο σχέσεων εμπιστοσύνης για όλους τους εμπλεκόμενους με το εγχείρημα. Του χρόνου πάλι «και φτου από την αρχή».

2. Το ίδιο έγινε και με τους μεταφραστές.

3. Ο γραμματέας ήταν μισός, τον μοιραζόμασταν με τη γειτονική σχολική μονάδα διαπολιτισμικής εκπαίδευσης.

4. Τέλος, το εγχειρίδιο για την ελληνική γλώσσα που επιλέχθηκε να σταλεί, ήταν άστοχο για την πλειοψηφία των τάξεων, όχι ομόλογο με τις εκπαιδευτικές ανάγκες τους· ήδη η ύλη είχε προχωρήσει αλλά αυτό απευθυνόταν σε πολύ αρχάριους και φάνηκε χρήσιμο μόνο ως επανάληψη ή σε 1-2 τμήματα αρχαρίων.

Καλοδεχούμενα, όμως, εν τέλει και τα μισά. Πρώτη φορά ήταν, αλλά του χρόνου πρέπει να γίνουν ολόκληρα, ταχύτερα και με ένα καθεστώς πιο μόνιμο, σταθερό, διαρκές αν γίνεται.

Τι χρειαζόμαστε, λοιπόν:

1. Μόνιμη παρουσία από ειδικούς ψυχικής υγείας τουλάχιστον τριετούς θητείας, όσο διαρκεί δηλαδή ένα πλήρης κύκλος στη συγκεκριμένη σχολική βαθμίδα χωρίς καθυστερήσεις, για ευνόητους λόγους.

2. Γραφείο πληροφόρησης, εκπαιδευτικού προσανατολισμού και συμβουλευτικής εν γένει, στελεχωμένο με κοινωνικό λειτουργό και μεταφραστές και εφοδιασμένο με κατάλληλες έντυπες και ηλεκτρονικές εκδόσεις για το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα.

3. Τα σχολεία με μεγάλο πληθυσμό προσφύγων και μεταναστών μαθητών χρειάζονται γραμματεία λόγω του όγκου των εγγράφων, που ακολουθούν τους μαθητές, και της διαχείρισής τους ή τουλάχιστον γραμματέα ολόκληρο και όχι μισό. Δεν μπορεί αυτόν το ρόλο να τον επωμίζονται οι εκπαιδευτικοί, γιατί κόβουν από την ποιότητα της δουλειά τους, για ευνόητους λόγους. Το φαινόμενο «πολυτεχνίτης» δεν ωφέλησε και το ίδιο συνέβη και με τον εκπαιδευτικό σε ρόλο ψυχολόγου. Οδήγησε σε τσαπατσουλιές, ερασιτεχνισμούς, αστοχίες και λάθη κάποιες φορές, παρά το δεδομένο ενδιαφέρον. Αυτό δε βοηθά κανέναν, περιπλέκει τα πράγματα, τ’ απορρυθμίζει. Άλλο η συνεργασία και άλλο η υποκατάσταση. Οι ρόλοι πρέπει να είναι διακριτοί και να ζητείται μετά το μέγιστο της συμβολής όλων στο πόστο τους.

4. Πολύ σημαντικό επιτέλους ν’ αντιμετωπιστεί με σοβαρότητα και  όχι σοβαροφάνεια και λύσεις της στιγμής, το μέγα θέμα των κατάλληλων εγχειριδίων και γι’ αυτό χρειάζεται να δούμε και να μελετήσουμε το μαθητικό πληθυσμό, να σκεφτούμε συγκροτημένα κι επιστημονικά για τις ανάγκες του. Αυτό σημαίνει να συζητήσουμε επίμονα κι επίπονα, στοχοπροσηλωμένα, όχι όμως ατέρμονα και ράθυμα για το σε ποιο σχολείο θέλουμε να φοιτά ο συγκεκριμένος μαθητικός πληθυσμός, πώς, πότε, πόσο, με ποιους όρους και προϋποθέσεις, κ.λ.π., κ.λ.π. . Αυτή είναι ίσως η σημαντικότερη συζήτηση που πρέπει να γίνει, προηγείται όλων των άλλων. Αν δε γίνει, δεν μπορούν να λυθούν μια σειρά ζητήματα που φαντάζουν πρακτικά, όπως, λ.χ. τι βιβλία θα έχουμε, αλλά είναι, εκτός από πρακτικά, πρωτευόντως και βαθιά θεωρητικά και όχι από εκείνη τη θεωρία της θεωρητικολογίας, αλλά από την άλλη, την υλική θεωρία, που δομεί συστήματα και χτίζει κοινωνικές δομές. Γι’ αυτό, όμως, το κομβικό ζήτημα θα πούμε λίγα λόγια και παρακάτω σε ξεχωριστή θέση.

Επιπρόσθετα, εκτός από τα μισά μένουν πολλά ακόμα ολόκληρα να γίνουν. Πρώτο ο  καλύτερος συντονισμός και η ουσιαστική γνωριμία όλων των εμπλεκόμενων πλευρών στο εγχείρημα, τα οποία πρέπει ν’ αναλάβει να τα συντονίσει η πολιτεία, γιατί αυτή έχει τη δυνατότητα (την πρόσβαση σε όλους τους εμπλεκόμενους και την τεχνογνωσία) να το κάνει. Ορχήστρα φυσώντας ο καθένας το δικό του φλάουτο και γρατσουνίζοντας το δικό του βιολί, δε γίνεται. Οργανώσεις που φιλοξενούν ασυνόδευτους ή μη ανήλικους πρόσφυγες και μετανάστες, υπεύθυνοι επίτροποι γι’ αυτούς, όλο το πλέγμα των δομών που εμπλέκονται σε αυτό το γιγάντιο και πρωτόγνωρο εγχείρημα, πρέπει να γνωρίζονται καλά και να συνεργάζονται στενά και αυτό δεν μπορεί να επαφίεται μόνο στην καλή θέλησή τους.

Πρέπει να υπάρχει εποπτεία στο έργο τους, αφού θα συμφωνηθεί ποια θα είναι αυτή από όλα τα συμβαλλόμενα μέρη, αλλά και κάποιος που θα συντονίζει όλο αυτό, χωρίς να ατονεί και να μετατρέπεται σε θεσμό φάντασμα, άδειο πουκάμισο.
Ακόμα, με βάση τον πειραματικό χαρακτήρα των συγκεκριμένων σχολείων, να σκεφτούμε όχι το μικρότερο ωράριο εργασίας αλλά το μικρότερο διδακτικό ωράριο των εκπαιδευτικών αυτών των μονάδων, για να μπορούν να αντιμετωπιστούν οι μαθητές με μια πιο ολιστική προσέγγιση.

Ουσιαστικά πιστεύουμε ότι αυτό θα έπρεπε να ισχύσει εν γένει. Επίσης, να δούμε και την εισαγωγή ζώνης ψυχοκοινωνικής στήριξης, για παράδειγμα, με μαθήματα αισθητικής/καλλιτεχνικής και κοινωνικής αγωγής, όπως θέατρο, μουσική, χορός, εικαστικά, κατασκευές, σεξουαλική διαπαιδαγώγηση, με σημεία αναφοράς στον πολιτισμό προέλευσης αλλά και τον πολιτισμό του κάθε σταθμού άφιξης γι’ αυτούς τους επιβάτες της ζωής, γιατί το τραύμα, όπως γνωρίζουμε, αποφορτίζεται κι ελαφραίνει από το βαρύ αρνητικό φορτίο του με την εκδραμάτιση. Επίσης πιστεύουμε ότι αυτό χρειάζεται σε όλες τις σχολικές μονάδες όλων των βαθμίδων.

Ακόμα λίγο πιο πέρα και συνδεόμενοι ξανά με τις σύντομες σκέψεις που προηγήθηκαν τρεις παραγράφους πιο πάνω, στο τέταρτο σημείο σχετικά με τα εγχειρίδια, να σκεφτούμε ουσιαστικά το πρωτόγνωρο θέμα και υλικό που έχουμε μπροστά μας: εκπαίδευση και ασυνόδευτοι ή μη ανήλικοι πρόσφυγες και μετανάστες συχνά με τραυματικές εμπειρίες.

Τι είδους εκπαίδευση προσιδιάζει σε αυτόν το μαθητικό πληθυσμό; Και να πιάσουμε δουλειά: να συζητήσουμε το  σχεδιασμό της δημοκρατικά, λογικά, οργανωμένα και συντεταγμένα και να τον υλοποιήσουμε με σταθερό βηματισμό, αποφασιστικά και με αναστοχασμό και εποικοδομητική κριτική διάθεση. Και να πάμε παρακάτω, κι άλλο λίγο παρακάτω: Τι διαπολιτισμική εκπαίδευση θέλουμε;  Συμπεριληπτικό σχολείο; Να το προσεγγίσουμε, όμως, με καλοσχεδιασμένα βήματα, οπότε μέχρι να ετοιμαστούμε γ’ αυτό, να διατηρήσουμε τα σχολεία γέφυρες, όπως τα διαπολιτισμικά ή και άλλες αναγκαίες τώρα δομές, λ.χ. τις ΔΥΕΠ, που μας φέρνουν πιο κοντά στο στόχο μας, για μια όσο το δυνατό ισορροπημένη ενσωμάτωση των μαθητών προσφύγων και μεταναστών και μακριά από εκπαιδευτικού χαρακτήρα ιδεοληψίες αποικιοκρατικού ύφους.

Αναγνωρίζοντας, πάντα, το πεπερασμένο όριο της προσπάθειας αυτής και το βαθμό στον οποίο όλο αυτό μπορεί να συντελεστεί από, με και στο εκπαιδευτικό σύστημα. Αυταπάτες δεν τρέφουμε, αλλά παλεύουμε να κρατήσουμε τα όρια της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και του σεβασμού σε  αυτή σε ανεκτά επίπεδα και με όσο το δυνατό διευρυμένο ορίζοντα. Σε αυτό το ταξίδι μας, πριν την Ιθάκη μας, ο δρόμος και οι τροπικότητές του, τα σύνορα/όρια, τα διαβατήρια και οι ταυτότητες έχουν σημασία. Για να φτάσουμε σε μια όσο το δυνατόν ουσιαστική αμφίπλευρη, πολύπτυχη, πολυπρισματική και, εν τέλει, πολυ- και δια-πολιτισμική εκπαίδευση σε όλα τα σχολεία, με εκπαιδευτικούς έτοιμους, άρα σωστά επιμορφωμένους για το σκοπό αυτό, με τρόπο που θα δείχνει σεβασμό στον άνθρωπο και εργαζόμενο εκπαιδευτικό, γι’ αυτό και ικανοποιημένους και γιατί όχι και συνεπαρμένους με το ταξίδι τους, αλλά και μαθητές το ίδιο έτοιμους για το δικό τους μεγάλο ταξίδι στον κόσμο και στη ζωή και χαρούμενους. Για να νικήσουμε τη σχολική διαρροή, την ανάπτυξη συνθηκών γκέτο, τη φοβική αποστροφή του κεφαλιού μας και άρνηση των υπηρεσιών μας μπροστά στη νέα πρόσκληση και πρόκληση των καιρών. Ας το πάρουμε χαμπάρι: όλοι μαζί θα ζήσουμε· από εμάς εξαρτάται αν θα είμαστε δίπλα-δίπλα αλλά χώρια με μισάνθρωπα συναισθήματα και φοβικά σύνδρομα για τον όποιο Άλλο ή μαζί πραγματικά.

Καλοτάξιδοι, λοιπόν, όλοι μας…

Αλλιώς, είμαστε καταδικασμένοι σε πειραματισμούς-ναυάγια, αμφίβολης αποτελεσματικότητας ή επικίνδυνης τέτοιας κοινωνικά. Κι εδώ κυριολεκτούμε, σοβαρολογούμε και, κυρίως, δεν κινδυνολογούμε. Οι σκεπτόμενοι άνθρωποι και πολίτες μπορούν, νομίζουμε, να καταλάβουν το γιατί, να μην το κάνουμε κι αυτό το αυτονόητο λιανά εδώ.

Το καλό σενάριο από τα προαναφερόμενα, προϋποθέτει κι επιβάλλει μια αλλαγή του χώρου των σχολικών μονάδων διαπολιτισμικής εκπαίδευσης στο Ελληνικό. Σε κτήρια που θυμίζουν κέντρα κράτησης ή διαβόητα ιδρύματα ακυρώνεται σε μεγάλο βαθμό η όποια τέτοια προσπάθεια. Το κτηριακό θέμα των σχολικών μονάδων δεν είναι μόνο θέμα ντουβαριού, «να βάλω ένα κεραμίδι πάνω από το κεφάλι μου». Είναι θέμα εκπαιδευτικού, μορφωτικού, κοινωνικού και πολιτικού πολιτισμού, είναι θέμα πολιτισμικής νοηματοδότησης, κουλτούρας επικοινωνίας και τρόπου ζωής σε όλα τα επίπεδα της κοινωνικής ζωής και δράσης.

Θα τελειώσουμε με το τι δε χρειαζόμαστε ή μάλλον τι πρέπει να εχθρευόμαστε όσο τίποτα άλλο σε αυτό το μεγάλο ταξίδι. Την προχειρότητα, την επιδιόρθωση/παρέμβαση τύπου κλεισίματος της λακκούβας στο δρόμο αλά ελληνικά. Ξέρουμε όλοι τι σημαίνει αυτό. Συγκεκριμένα και απλά: 4 εκπαιδευτικοί της ίδια ειδικότητας, π.χ. φυσικοί, για να μοιράζονται τις ώρες του ωραρίου ενός. Τη γραφειοκρατικοποίηση της εκπαιδευτικής πράξης, τη στενότητα οριζόντων και  τη στενομυαλιά, το συγκεντρωτισμό με τους παράλληλους μονολόγους του, μια μίζερη ή και ελεεινή φιλανθρωπία, αριστερόστροφη ή μη δεν έχει σημασία, αγκαλιά με τον κομφορμισμό και το επιδέξια καμουφλαρισμένο υποκριτικό ενδιαφέρον με μεγάθυμους λόγους αλλά πράξη μηδαμινή κι από κοντά, παιχνίδια εξουσίας, επιβολής ή χειραγώγησης και αυταρχισμού «με το γάντι» στη μικροκλίμακα και όχι μόνο. Τέλος, την οικονομική τσιφουτιά λόγω συνθηκών ανωτέρας βίας ή μη αλλά και όποιου άλλου είδους τέτοια, όπως ο συντεχνιασμός και η κοινωνική, πνευματική και ψυχική νωθρότητα.

Πριν, λοιπόν, το χαλικάκι στη δική μας αυλή γίνει πέτρα, βράχος και γκρεμός, ας βάλουμε λίγη πλάτη και αρκετή καρδιά να γίνει χορτάρι στο  λιβάδι της ζωής όλων μας.
Περιμένουμε εκ νέου συγκεκριμένες απαντήσεις. Η επόμενη σχολική χρονιά αρχίζει σε λίγο και η κλεψύδρα του χρόνου των ζωών μας στέκει εδώ μπροστά αμείλικτη. Δεν μπορούμε και δεν πρέπει, δεν αρμόζει να καμωθούμε πως δεν τη βλέπουμε. Τι θα έρθουμε να πούμε μετά και, κυρίως, πώς θα σηκώσουμε τα μάτια για να διασταυρωθεί το δικό μας και το Άλλο βλέμμα;

* εκπαιδευτικός

 

Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ - Έλενα Στριφτόμπολα

http://www.efsyn.gr/arthro/halikaki-i-petra-gkazon-hortari-kai-alles-diapolitismikes-istories

σχόλια