Η μυρωδιά των ναπάλμ δεν έφθασε ποτέ στα ρουθούνια μας και το εύφλεκτο υλικό τους δεν έκαψε ποτέ το δέρμα μας. Αλλά αν γνωρίζουμε σήμερα πόσο απάνθρωπο όπλο υπήρξε το οφείλουμε στη φωτογραφία στην οποία εικονίζεται μια μικρή Βιετναμέζα να τρέχει γυμνή και με τα χέρια σε έκταση σαν να ελπίζει ασυναίσθητα ότι έτσι θα απαλύνει τον πόνο της. Η αξία εκείνης της σοκαριστικής φωτογραφίας δεν είναι μόνο ότι αφύπνισε τις υποτιθέμενες κοιμισμένες συνειδήσεις της εποχής. Δεν είναι μόνο «η γροθιά στο στομάχι», όπως θέλει το κλισέ. Είναι η ιστορικότητά της. Χωρίς τη φωτογραφία της μικρής Κιμ, οι επόμενες γενιές θα είχαν στερηθεί το πιο ζωντανό τεκμήριο της φρίκης ενός ολόκληρου πολέμου.
Δεν συμβολοποιούνται όλες οι τραγωδίες σε μια φωτογραφία. Μπορεί να θυμηθεί κανείς τα αποστεωμένα πρόσωπα και τις ριγέ φόρμες στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης, τον άγνωστο που στέκεται μπροστά από τα τανκς στην Πλατεία Τιενανμέν, τον αντάρτη που τρώει μια σφαίρα στον Ισπανικό Εμφύλιο, την απεγνωσμένη μητέρα της Μεγάλης Υφεσης με τα δύο παιδιά να κουρνιάζουν στην αγκαλιά της, το σκελετωμένο παιδί της Μπιάφρας που το τρώνε οι μύγες. Ολες αυτές οι φωτογραφίες προκάλεσαν στην εποχή τους αισθητικό σοκ. Και αν σήμερα αποτελούν αιώνια σύμβολα και ιστορικά τεκμήρια αυτό οφείλεται, εκτός από τη δύναμη της εικόνας τους, εκτός από εκείνον τον σπάνιο συνδυασμό σκληρότητας και αθωότητας που εκπέμπουν, και στην αισθητική τους αρτιότητα.
Η φωτογραφία του νεκρού παιδιού που μοιάζει να κοιμάται στις ακτές της Αλικαρνασσού προκαλεί σήμερα το ίδιο αισθητικό σοκ και γίνεται το σύμβολο μιας τραγωδίας. Μόνο που επειδή αυτή είναι μια τραγωδία σε εξέλιξη, μια φρίκη σε ζωντανό χρόνο, η δημοσίευσή της ενοχλεί. Ας είναι. Η θέση της είναι στις πρώτες σελίδες των εφημερίδων. Εκτός αν θεωρεί κανείς ότι η φωτογραφία της μικρής Κιμ έπρεπε να θαφτεί σε κάποιο συρτάρι και το Ολοκαύτωμα να στοιχειώνει μόνο τη μνήμη των θυμάτων του. Ή ότι δημοσιεύσιμες είναι μόνο οι φωτογραφίες με χαρούμενα παιδάκια.
σχόλια
Πρέπει να είστε μέλος για να αναρτήσετε σχόλια. - Συνδεθείτε εδώ