Από δύσβατα μονοπάτια της Ασίας περνούν στις μέρες μας και οι χιλιάδες πρόσφυγες για να φτάσουν στα τουρκικά παράλια και να περάσουν στην Ελλάδα. Ακολουθούν όμως αντίστροφη πορεία. Γι' αυτούς το όνειρο δεν είναι να φωνάξουν «θάλαττα, θάλαττα».

Στόχος είναι να αφήσουν πίσω τους μία αβέβαιη θαλάσσια διαδρομή και να περάσουν σε ευρωπαϊκά εδάφη. Οπως πάντως για τους Μυρίους το ταξίδι της επιστροφής κράτησε πάνω από έναν χρόνο, έτσι και οι πρόσφυγες θα χρειαστούν μήνες για να φτάσουν στον τελικό προορισμό τους σε κάποια βόρεια χώρα της Ευρώπης.

Με τους δουλεμπόρους να τους εγκαταλείπουν σε άγνωστα μονοπάτια, τα εμπόδια για όσους από τους πρόσφυγες καταφέρουν να φτάσουν αρχικώς σε κάποια ελληνικά νησιά δεν σταματούν. Οι ελλιπείς χώροι υποδοχής οδηγούν σε εικόνες ντροπής, που κάνουν τον γύρο του κόσμου.

Μετά τη συσσώρευση προσφύγων και τη δημιουργία πρόχειρων καταυλισμών σε κεντρικούς δημόσιους χώρους στην Κω και τη Λέσβο, η αρμόδια αναπληρώτρια υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής Τασία Χριστοδουλοπούλου εξήγγειλε τώρα τη δημιουργία χώρων πρώτης υποδοχής σε όλα τα νησιά του Αιγαίου.

Και αν οι Μύριοι βρέθηκαν ανάμεσα στη διαμάχη δύο αδελφών, οι πρόσφυγες γίνονται πολλές φορές μπαλάκι μεταξύ συναρμόδιων υπουργείων και τοπικών Αρχών ως προς τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για τη φροντίδα τους. Πρόσφατο παράδειγμα είναι η νέα κόντρα μεταξύ της Τασίας Χριστοδουλοπούλου και του δημάρχου Κω, Γιώργου Κυρίτση, με την υπουργό να κάνει λόγο για έλλειψη συνεργασίας για τη δημιουργία υποδομών.

Προς το παρόν όμως καταφύγιο στέγασης και σίτισης βρίσκουν μόνο οι σύροι πρόσφυγες που έχουν φτάσει στην Κω, στο πλοίο «Ελευθέριος Βενιζέλος». Στο πλοίο, όπου θα πραγματοποιείται και η ταυτοποίησή τους για να μπορέσουν στη συνέχεια να μετακινηθούν σε άλλες περιοχές, εγκαταστάθηκαν από χθες τα ξημερώματα οι πρώτοι περίπου 300 πρόσφυγες.

Αντιθέτως, για τους πρόσφυγες των οποίων το ταξίδι τούς οδήγησε τις τελευταίες ημέρες στη Λέσβο δεν υπάρχει ούτε αυτή η λύση. Περισσότεροι από 3.000 περιμένουν στους δρόμους του νησιού το εισιτήριο ώστε να ξεκινήσουν για τον επόμενο σταθμό της δικής τους καθόδου, στην Αθήνα.

Ολοι θα βρεθούν και πάλι να περιπλανώνται σε νέες, άγνωστες περιοχές. Πλατεία Ομονοίας, Πλατεία Βικτωρίας και προσφάτως Πεδίον του Αρεως είναι μερικά από τα περάσματα όπου στήνουν πρόχειρες σκηνές. Η μετεγκατάσταση χθες περίπου 170 από τους πρόσφυγες αυτούς στους οικίσκους του Ελαιώνα δεν λύνει το πρόβλημα.

Οι επόμενες καραβιές με μύριους πρόσφυγες θα φτάσουν σύντομα. «Νομίζω ότι αυτός ο χώρος θα μείνει ως παράδειγμα και ως υπόδειγμα και για άλλους τέτοιους χώρους σε όλη την Ελλάδα που θα φιλοξενούν πρόσφυγες» είπε χθες για τις εγκαταστάσεις του Ελαιώνα η αναπληρώτρια υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής.

Μέχρι τη δημιουργία τους, ωστόσο, οι πρόσφυγες θα περιπλανώνται σε διάφορα σημεία μεγάλων πόλεων. Γιατί μετά την Αθήνα ακολουθεί συχνά η Θεσσαλονίκη, από την οποία ελπίζουν να ανοίξει ο δρόμος του τελειωμού του ταξιδιού τους με το πέρασμα σε άλλες χώρες.

Και ίσως και οι πρόσφυγες, όπως έκανε και ο Ξενοφών ξεκινώντας το ταξίδι του και ζητώντας χρησμό από το Μαντείο των Δελφών, θα πρέπει πριν εγκαταλείψουν τις πατρίδες τους να ρωτούν: «Σε ποιον Θεό θα πρέπει να κάνω θυσία ώστε να πετύχει το ταξίδι μου και να επιστρέψω σώος;».