Σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία της Διεθνούς Οργάνωσης για τη Μετανάστευση που δημοσίευσε χθες η βρετανική εφημερίδα «Γκάρντιαν», τουλάχιστον 486 πρόσφυγες έχουν πνιγεί στη Μεσόγειο από την αρχή της χρονιάς, σε σύγκριση με 46 το πρώτο τρίμηνο του 2014. Το ποσοστό των θανάτων έχει ανέβει δραματικά παρότι ο αριθμός των μεταναστών που φθάνουν στην Ευρώπη διά θαλάσσης παραμένει σχεδόν ο ίδιος. Και αυτό δείχνει ότι η απόφαση της Ευρωπαϊκής Ενωσης να μη διαμορφώσει μια διάδοχη κατάσταση του Mare Nostrum, της ιταλικής επιχείρησης διάσωσης που σταμάτησε τον περασμένο Οκτώβριο, δεν περιόρισε ούτε τον αριθμό εκείνων που επιχειρούν να περάσουν τη Μεσόγειο ούτε τα θύματα.

Αυτά τα στοιχεία μεγαλώνουν ιδιαίτερα τους φόβους ότι οι πνιγμοί το 2015 θα ξεπεράσουν κατά πολύ τον περσινό αριθμό των 3.419, που αποτελεί ρεκόρ θανάτων μεταναστών στις θάλασσες μεταξύ Ευρώπης και Αφρικής. Και μάλιστα τόσο νωρίς φέτος ο αριθμός των θυμάτων αγγίζει τους συνολικούς θανάτους για το 2012 (500) και το 2013 (600). Εκπρόσωπος του διεθνούς οργανισμού λέει πως είναι αδύνατον να καταλήξουμε σε ακριβή συμπεράσματα για τη μεγάλη αυτή αύξηση. Ομως το ιταλικό λιμενικό σώμα προσπαθεί με τις περιπολίες του να καλύψει το κενό που δημιούργησε η αποχώρηση των φρεγατών που συμμετείχαν στην επιχείρηση Mare Nostrum, η οποία κόστιζε περίπου 9 εκατομμύρια ευρώ κάθε μήνα. Το πρόγραμμα που πέρσι είχε βοηθήσει στη διάσωση περίπου 170.000 ανθρώπων αντικαταστάθηκε από την ευρωπαϊκή επιχείρηση Triton, η οποία όμως επικεντρώνει στην παρακολούθηση των συνόρων και αφορά περιοχή μόλις 48 χιλιομέτρων από την ιταλική ακτή - το Mare Nostrum κάλυπτε μια περιοχή 70.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων θάλασσας. Ο προϋπολογισμός του Triton είναι 2,9 εκατομμύρια ευρώ, δηλαδή το ένα τρίτο της προηγούμενης επιχείρησης.

Πρωταρχικός σκοπός της επιχείρησης Triton είναι να εμποδίζει τα πλοία που μεταφέρουν τους μετανάστες και όχι να διασώζει. Αντίθετα με τα σκάφη της Mare Nostrum που έφθαναν συχνά σε κοντινή απόσταση από τις αφρικανικές ακτές, τα σκάφη του λιμενικού δεν μπορούν να απομακρυνθούν πολύ από την Ιταλία. Τα πολεμικά πλοία που περιπολούσαν στην περιοχή μπορούσαν να διασώσουν εκατοντάδες μετανάστες ταυτόχρονα και να τους προσφέρουν αμέσως ιατρική περίθαλψη, ενώ παρέμεναν στη θάλασσα περισσότερο. Ομως τα σκάφη του λιμενικού είναι πολύ μικρότερα και πρέπει να επιστρέφουν στα λιμάνια συχνότερα για ανεφοδιασμό. «Υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους γίνονται ναυάγια και έτσι δεν ξέρουμε εάν αυτές οι 486 απώλειες θα ήταν 50 ή 60 εάν υπήρχε ακόμα η Mare Nostrum» παρατηρεί ο εκπρόσωπος της Διεθνούς Οργάνωσης για τη Μετανάστευση στην Ιταλία Φλάβιο ντι Τζιάκομο. «Είναι σίγουρο πως οι συνθήκες για διασώσεις πέρσι ήταν πολύ καλύτερες από τις σημερινές».

Η αλλαγή αυτή ανησυχεί ιδιαίτερα τον Ματέο ντε Μπέλις, ερευνητή της Διεθνούς Αμνηστίας για τη μετανάστευση προς την Ευρώπη. «Παρότι υπάρχει ακόμη ένας μεγάλος αριθμός ατόμων που είναι έτοιμοι να κάνουν αυτό το πολύ επικίνδυνο ταξίδι, δεν βλέπουμε να διατίθενται αρκετά κεφάλαια για θαλάσσιες περιπολίες, ούτε για επιχειρήσεις διάσωσης. Οταν λαμβάνεις ένα σήμα κινδύνου SOS από ένα σκάφος που βυθίζεται, το να έχεις ένα πλοίο που βρίσκεται μόλις μία ή δύο ώρες μακριά - αντί για 15 ώρες μακριά - σημαίνει τα πάντα». Και καταλήγει: «Εκείνο που χρειάζεται είναι να κάνουμε και πάλι προτεραιότητα τη διάσωση ζωών. Αλλιώς αυτό το καλοκαίρι θα έχουμε στη Μεσόγειο τα περισσότερα θύματα που έχουμε δει ποτέ».

Το πέρασμα από την Τουρκία
Εκπρόσωπος της Frontex ανακοίνωσε ότι ο αριθμός των προσφύγων που έφθασαν στην Ιταλία διά θαλάσσης από τον Ιανουάριο είναι αντίστοιχος με τον περυσινό - περίπου  10.000. Περισσότεροι Σύροι όμως προτιμούν το πέρασμα από την Τουρκία προς τα ελληνικά νησιά γιατί είναι συντομότερο. Και ο αριθμός αυτός αναμένεται να αυξηθεί καθώς τώρα πια βελτιώνονται και οι καιρικές συνθήκες

Αναγκαία μια αναθεώρηση της μεταναστευτικής πολιτικής
Η Ευρωπαϊκή Ενωση αναμένεται να ανακοινώσει αξιολόγηση της μεταναστευτικής της πολιτικής στις αρχές Μαΐου και εκπρόσωποι του ΟΗΕ προτρέπουν για μια συνολική αναθεώρηση καθώς το θέμα αυτό αναδεικνύεται «σε ένα από τα μεγαλύτερα ζητήματα του καιρού μας»

ΤΑ ΝΕΑ - Μπαστέα Νατάσα