Πολεμικά πλοία δεσμεύτηκαν επίσης να στείλουν στη Μεσόγειο προκειμένου να συμμετάσχουν σε αποστολές έρευνας και διάσωσης αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένων της Βρετανίας και της Γερμανίας, δύο από τις ευρωπαϊκές χώρες που επέμεναν μέχρι πρότινος πως αυτές ακριβώς οι αποστολές λειτουργούν ως μαγνήτης για τους παράτυπους μετανάστες. Οι «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» είδαν στην απόφαση αυτή μια επιβεβαίωση της «αιφνίδιας πολιτικής μετατόπισης, η οποία ακολούθησε τη λαϊκή κατακραυγή για τις περίπου 1.000 ζωές που χάθηκαν στη Μεσόγειο αυτή την εβδομάδα». Χωρίς αυτό να σημαίνει πως δεν φάνηκαν ακόμη μία φορά τα όρια και οι αδυναμίες της ΕΕ.

Η στάση του Ντέιβιντ Κάμερον ήταν χαρακτηριστική: ο βρετανός πρωθυπουργός δεσμεύτηκε να στείλει στη Μεσόγειο τη ναυαρχίδα του βρετανικού ναυτικού, το HMS Bulwark, μαζί με τρία ελικόπτερα και δύο περιπολικά σκάφη. Ξεκαθάρισε ωστόσο πως όσοι πρόσφυγες περισυλλέγονται θα μεταφέρονται στο εγγύτερο ασφαλές λιμάνι, δεν θα τους προσφέρει αυτομάτως καταφύγιο η χώρα του. Σύμφωνα άλλωστε με τις πληροφορίες, μόλις 5.000 θέσεις μετεγκατάστασης ανά την Ευρώπη αναμένεται να προσφερθούν («πιλοτικά») σε (αναγνωρισμένους) πρόσφυγες, ενώ ήδη από τις αρχές του έτους έχουν φτάσει στην Ιταλία, στη Μάλτα και στην Ελλάδα περισσότεροι από 36.000 άνθρωποι.

Στην πραγματικότητα, η ενίσχυση της ευρωπαϊκής παρουσίας στη Μεσόγειο είναι, σύμφωνα με τους αναλυτές, το μοναδικό από τα μέτρα που συμφωνήθηκαν χθες το οποίο μπορεί να μετασχηματιστεί σύντομα σε πράξη. Βερολίνο και Παρίσι συμφώνησαν να στείλουν από δύο πολεμικά πλοία, προθυμία να συνεισφέρουν από ένα πολεμικό πλοίο δήλωσαν επίσης η Ιρλανδία και το Βέλγιο. «Η βασική μας προτεραιότητα είναι να σώσουμε ανθρώπινες ζωές και να σταματήσουμε τους δουλεμπόρους» δήλωσε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ. Παράλληλα επισήμανε ότι η ΕΕ θα εξετάσει τους τρόπους με τους οποίους μπορεί να καταστεί δυνατή η καταστροφή των σκαφών που χρησιμοποιούν οι διακινητές, θα ενισχύσει τη συνεργασία με τις χώρες γύρω από τη Λιβύη ώστε να περιοριστούν οι μεταναστευτικές ροές, θα βελτιώσει τις διαδικασίες εξέτασης των αιτήσεων ασύλου και χορήγησης βίζας και θα επιταχύνει τις διαδικασίες επιστροφής των μεταναστών, των οποίων οι αιτήσεις ασύλου τους απορρίπτονται, στις χώρες προέλευσής τους. «Οι ευρωπαίοι ηγέτες δεν έχουν αυταπάτες ότι μπορούν να δώσουν λύση σε αυτή την επείγουσα ανθρωπιστική κατάσταση μέσα σε μία ημέρα» δήλωσε.

Από την πλευρά του, ο Φρανσουά Ολάντ ανακοίνωσε πως η Γαλλία πρόκειται να υποβάλει στον ΟΗΕ σχέδιο ψηφίσματος ζητώντας την έγκριση του Οργανισμού για την καταστροφή των πλοιαρίων των διακινητών και πως θα μιλήσει σήμερα για το ζήτημα αυτό με τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Ο Γιούνκερ επισήμανε ότι η Κομισιόν θα παρουσιάσει την ευρωπαϊκή ατζέντα για τη Μετανάστευση στις 13 Μαΐου, πολύ νωρίτερα από ό,τι είχε προγραμματιστεί αρχικά. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι και διπλωμάτες, πάντως, υπογράμμιζαν ότι η εντολή της Τρίτων δεν αναμένεται να αλλάξει ώστε να επιφορτιστεί ρητά, πέραν της «φύλαξης των συνόρων», με την έρευνα και τη διάσωση μεταναστών εγγύτερα στις ακτές της Λιβύης - όπως η Mare Nostrum.

«Τα χρήματα δεν πρέπει να αποτελούν ζήτημα»
«Θέλουμε να κινηθούμε γρήγορα. Θα τριπλασιάσουμε λοιπόν τους οικονομικούς πόρους για τις σχετικές αποστολές της Frontex. Σε ό,τι αφορά τη Γερμανία μπορώ να προσθέσω: αν αποδειχθεί ότι τα κεφάλαια δεν είναι επαρκή θα πρέπει να το ξανασυζητήσουμε. Τα χρήματα δεν πρέπει να αποτελούν ζήτημα σε αυτή την περίπτωση»
Ανγκελα Μέρκελ

TA NEA - Κίττυ Ξενάκη